In de tĳd van de Messias...
...beslaat het Romeinse Rijk vele duizenden kilometers.
Het imperium wordt gevoed door bloed...
...en gewaarborgd door angst.
Ze nemen je alles af.
Ze nodigen je uit voor hun spelen om anderen te zien lijden...
...en te vergeten wat je bent kwijtgeraakt.
Je houdt er alleen een bitter gevoel aan over...
...en een verlangen naar wraak.
Je had weg moeten blijven.
Je had me moeten doden.
Dat doe ik nu.
Put je paard niet te snel uit. Nog drie ronden.
ACHT JAAR EERDER
Probeer me bij te houden.
Kijk uit. - Je bent een prins, geen krijger.
Prins Judah Ben-Hur, een Jood.
Messala Severus, z'n geadopteerde broer. Een Romein.
Ze waren aan elkaar verknocht en ze waren elkaars concurrent.
Valsspeler. - En Romeinen mogen alles?
Dat is laag.
Judahs vader overleed met de hoop dat de broers...
...een voorbeeld van eenheid zouden zijn.
Nog één ronde.
Judah.
Help.
Moeder.
Judah is gewond. Help.
Mama. Help. Neem hem van me over.
Voorzichtig. - Wat is er gebeurd?
Judah.
Hij heeft veel bloed verloren.
Wat is er gebeurd? - Een rots.
Haal een dokter voor je broer. - Tirzah, vlug.
Esther?
Maak de kamer klaar voor Judah. - Haal water.
Voorzichtig.
Haal wat water.
Het is ernstig. Wat heb je gedaan?
Het was een ongeluk. Judah werd van z'n paard gegooid.
We waren uit rijden en... - Racen.
Mam.
Wat moet ik doen? - Je hebt genoeg gedaan. Bid nu maar.
M'n zoon, blijft hij leven?
Minerva, moedergodin, maak hem weer beter.
Hij heeft zoveel pijn. - Messala's schuld.
Wees sterk, jongeheer Judah.
Wacht.
Je bent net een engel.
Tirzah.
Ga naar bed.
Welterusten.
Wij hebben andere goden, Messala.
Was het leuk?
Dans met me, Esther. - Dat mag ik niet.
We geven de mensen iets om over te praten.
Ik help je wel. - Dat hoort niet bij je positie.
Er is een hele wereld buiten Jeruzalem. Griekenland, Perzië, Egypte...
Ik ben het zat om er alleen over te lezen of van reizigers over te horen. En jij?
Het klinkt zo simpel als jij het zegt. - Nee, maar dat is het leven.
Tirzah.
Breng je me naar m'n slaapkamer?
Je brengt te veel tijd door met Messala. - Anders had je niets om over te klagen.
'Heb genade met me, wereld.'
'Geen van m'n 359 goden is me gunstig gezind.'
Bespot me niet.
We zouden feest moeten vieren. - Van jouw geloof, niet dat van mij.
Wijn kent geen onderscheid.
Wat is er tussen jou en Tirzah? - Je moeder wil niet dat we praten.
Wie kan dat nou iets schelen? - Jouw moeder.
Nou en?
Judah, ik... - Je vindt Tirzah leuk. Geef het toe.
Maar jij en je familie hebben blauw bloed.
Wat maakt dat uit? Liever jij dan een andere bruut.
Je bent geen bruut, maar wel nogal lomp.
Simonides, ga naar bed.
Jij en Tirzah, dat is...
Alsof we familie zijn. Dat zijn we niet. Of wel soms?
Ik ben maar een geadopteerde wees.
Natuurlijk zijn we familie. Je blijft altijd m'n broer.
Alles wat ik heb, is van jou. - Je naam krijg ik nooit.
Mijn naam is nooit vrij van verhalen over m'n grootvader.
Totdat ik m'n naam zuiver.
Messala, wacht.
Waar ga je heen? - Naar Rome.
Hoezo, naar Rome?
De keizer zoekt mannen om de opstand in Germanië neer te slaan.
Idioten die zich opofferen.
Na alles wat we voor je hebben gedaan, wil je vechten voor die moordenaars?
Ze betalen goed.
Zo kan ik als een rijk en aanzienlijk man terugkeren voor Tirzah.
Rijkdom is onbelangrijk. - Als je rijk bent.
Zeg tegen Tirzah... - Zeg het haar zelf maar.
Judah?
Waar is Messala?
DRIE JAAR LATER
Messala. Hopelijk is alles goed met je. Als je deze brief al ontvangt.
Net als bij alle andere brieven verwacht ik nu weer geen antwoord.
Ik hoop dat dat niet komt omdat je bent gesneuveld.
Ik wil m'n eten liever niet zien voor ik het opeet.
Je zou Jeruzalem niet meer herkennen.
Waar kijk je naar? - De renbaan.
De Romeinen hebben een renbaan aangelegd.
Als je thuiskomt, versla ik je graag in een strijdwagenrace.
Maar broeder, ik heb nieuws:
Twee maanden geleden heeft Esthers vader...
...een rijke Romein voor haar gevonden.
We moeten iets bijzonders voor je vinden.
Ik wil niks.
Ik heb haar met tegenzin m'n zegen gegeven.
Ik zei altijd schertsend tegen moeder dat wij zouden trouwen.
Ga met God.
Maar het zou haar dood worden als ik met een bediende zou trouwen.
Ik kon haar niet laten gaan.
Als je me verlaat, heb ik niks meer.
Ze is nu m'n vrouw, broeder.
We zijn gelukkig, maar Rome voert een schikbewind in Jeruzalem.
Door herhaalde aanvallen raakt hun geduld op.
Gelukkig kunnen we nog rekenen op hun bescherming. Voorlopig.
Luister naar m'n smeekbede. Kom naar huis. Ik wil je verhalen horen.
Wat heb je gevonden? - Weet ik niet.
Dat is een senetbord.
Hoeveel? -5 sjekel.
Een zeloot die, zoals gebruikelijk is, wordt gekruisigd.
Dat zijn straf een waarschuwing mag zijn.
Zeloten. - Ze willen vrijheid.
Maar tegen welke prijs?
Als Rome zich tegen ons keert, is onze vrijheid voorbij.
Vijf?
Ergens anders is er vrijheid.
Pardon?
Heb uw vijanden lief.
Dat is heel vooruitstrevend. - Het is de waarheid.
God is liefde. Hij heeft ons gemaakt om die liefde te delen.
Waar blijft die liefde van je als de Romeinen zich tegen ons keren?
Haat en angst zijn leugens. Die zijn de oorzaak van tweespalt.
Die leugens maken ons tot slaven. Hij heeft een pad voor je uitgestippeld.
Ben ik dan beter af dan een slaaf?
Vraag dat aan haar.
Esther.
Hij heeft wel gelijk. Er moet iets beters zijn.
Beter dan wat? Laten we dankbaar zijn dat we niet ziek zijn of arm.
We kunnen meer doen.
Ik ontken niet dat de wereld wreed is.
Maar wij moeten voor onszelf en onze dierbaren zorgen.
Als iedereen voor zichzelf zorgde, waren we gered.
Als God rechtvaardig is, moeten we daarnaar handelen.
Als God bestaat, waarom lost Hij de problemen dan niet op?
Volg me. Deze kant op.
Blijf bij me.
Wie is daar?
Jacob, stop.
Dat is m'n broer.
Doe dat mes weg.
Doe het weg.
Judah.
Wat is er met hem? - Hij is gewond.
Dat zie ik. Hoe komt dat? - De begraafplaats.
Romeinen gebruiken de stenen van...
...onze voorouders om de renbaan te bouwen.
Maar nu niet meer.
Zeloten. - We vechten voor jouw vrijheid.
Door jullie raken jongens gewond.
Ik roep een dokter. - Die informeert de centurions.
Haal een kaars.
Ik heb je mes nodig.
Hoe heet je? - Dismas.
Ik hoop dat jullie trots zijn op jezelf. - Je kent ons doel:
Onafhankelijkheid, een einde aan de bezetting.
Door Romeinen te doden? - We nemen wraak.
Niet hier. Niet in Jeruzalem.
Dismas, het doet even pijn en daarna is het klaar.
Laat eens kijken.
Doe jij hieraan mee? Je houdt van een Romein.
We doden niet alle Romeinen. - Dat zal de doden niet troosten.
Je vader zou ons hebben gesteund. - Geen idee, dus hou je mond.
Dit is jouw thuis, dit is ook jouw land.
Ze maken onze broeders tot slaven. - Met moorden schieten we niks op.
En met nietsdoen wel? - Zo blijft het vrede.
Je verwart vrede met vrijheid.
De hogepriesters, jij en de elite...
...genieten bescherming.
De rest wordt slecht behandeld.
Ik kan geweld niet toestaan. - Niemand vraagt jouw toestemming.
Zorg dat m'n familie hier niets mee te maken heeft.
Nu wegwezen.
De jongen? - Die is hier veiliger dan bij jullie.
Wegwezen, zei ik.
Moeder hoopt op een kleinkind.
Ze vraagt het me elke dag. Binnenkort, zeg ik dan.
Maar dat is voor haar niet snel genoeg.
Dat klinkt geweldig.
Judah Ben-Hur?
Meekomen. - Waar breng je hem heen?
Geen zorgen. We hebben niks gedaan. Ga naar binnen.
Hier is de Jood.
Zoveel ben ik toch niet veranderd?
Je bent net zo'n beeld dat de Romeinen overal neerzetten.
Jij bent net de klei waar ze ze van maken.
Beelden zijn van marmer. - Niet dat van jou.
Kijk nou toch.
Kom, vertel me alles.
Leve Mars.
Naar voren.
Je wilt niet alles weten. Je had gelijk, over het soldatenleven.
Slapeloze nachten in de modder. Koud en nat.
Drusus, naar voren.
Als we hier blijven, gaan we eraan. - Ga maar.
Op een avond in Perzië...
Je naam?
...heb ik hem ontmoet.
Je naam. - Messala Severus.
Kapitein Messala Severus. Dat zijn nu jouw mannen.
Voer ze aan.
Z'n naam was Pontius Pilatus. Hij gaf me een kans.
Hij herinnerde me aan waar we voor vochten.
Dingen waar jij en ik in geloven:
Een beschaafde wereld, vooruitgang, welvaart, stabiliteit.
Vechtend baande ik me een weg door landen waarover ik ooit had gedroomd.
Ik leidde m'n mannen van veldslag naar veldslag.
Onschuldige beschavingen verpletterden we...
...omdat ze anders waren.
Ik heb veel slachtpartijen gezien.
Meer dan ik kan beschrijven.
M'n echte gevecht had ik met m'n commandant, Marcus.
Waarom heb je de stad niet aangevallen?
Ik moest de stad pacificeren. - En geen gezonde man in leven laten.
Wie bewerkt het land of oogst...
We moeten de oproer in elke hoek van het rijk uitroeien.
Dan krijgt het rijk een lege stad... - Messala Severus?
We kennen de verhalen over je grootvader.
Zijn aandeel in het verraad van Caesar.
Hoe hij jammerde toen hij werd gekruisigd.
Maar ik ben blij dat Pilatus aan mijn kant staat.
En nog blijer om jou te zien.
Ik ook.
En voor je vertrok, was je maar een eenvoudige Hur.
Moeder heeft je elke dag gemist.
Sorry dat ik je alleen heb gelaten met haar.
Tirzah? Hoe is het met haar? - Met Tirzah is alles goed.
Zeg tegen haar... - Doe het zelf. Ze is nog niet getrouwd.
Je hebt het nog steeds.
Waarom heb je niet geschreven? - Wat had ik moeten zeggen?
Weet ik niet. Dat je leeft? Dat het goed gaat?
Alles was goed geweest.
Judah, ik wilde pas terugkomen als ik iets had bereikt.
Jouw familie heeft me alles gegeven.
Ik wilde iets terug kunnen doen. Nu kan ik dat.
Judah, ik heb je hulp nodig.
Je bent buiten nodig. Opnieuw een aanval.
Hierheen.
Brancard, hierheen.
Wat wordt er over Pontius Pilatus gezegd?
Niet veel goeds.
Over een paar dagen rijdt hij door de stad met een legioen.
Waarom? - De zeloten.
Ik wilde het vredig oplossen, maar dat werkt niet.
Dus nu een legioen. - Dat is niet mijn idee.
Ze willen alleen hun land terug. - Het land was van jullie, de rijken.
Je wilt toch niet terug naar de tijd van Salomo?
Jullie zijn hun volgende doelwit.
Ik wil alleen de vrede bewaren. - Dan zijn we het eens.
De zeloten zijn onze vijand.
Jij bent een prins. Het volk luistert naar je.
Ik wil dat Pontius Pilatus zonder problemen door Jeruzalem kan rĳden.
Ik ben lang weg geweest. Als ik nu terugkom, is het belangrijk.
Ik wil je dit geven. Ik heb hier veel veldslagen mee gevochten.
Het zou me verheugen als het door jou nooit zou worden gebruikt.
Ik spreek met m'n mensen.
Maar je moet komen eten. - Doe ik.
Maar niks bijzonders. Een simpele maaltijd.
Beloofd. Een eenvoudige maaltijd.
Wat is er?
Een aanval op de begraafplaats. Zeloten.
Wat is er gebeurd, Lucius? - Zeloten.
Toen het donker was, kwamen ze ons kamp in.
We konden niet...
Hun dank voor jouw vredige oppressie.
Wat deden je mannen hier?
We moesten stenen halen voor de renbaan.
Dit is heilig land. Dit zijn graven. - Ik geef het door aan Pilatus.
Als je heerst als bezetter, krijg je ongelukken.
Ben je even verraderlijk als nutteloos?
Dat is de boog van m'n broer. Je moet rusten.
Het gaat prima. - Ik moet de wond opnieuw verbinden.
Ga zitten.
Als je ergens thuis wilt zijn, moet je voorzichtiger zijn.
Je medestanders zorgen voor problemen.
Het romantische ideaal verschilt van de realiteit.
Wat weet jij daarvan?
Toen ik je vond, was je bijna dood.
Om te kunnen zeggen dat je de rekening hebt vereffend?
Als de Romeinen ons onze vrijheid niet teruggeven, veroveren we die terug.
Hoeveel Romeinen ken je eigenlijk? Heb je er ooit eentje gesproken?
Haat ze niet allemaal als je er zelf niet één kent.
Je kunt hier blijven. Als je beter bent, moet je terug naar je familie.
Klopt.
Maar de Romeinen hebben m'n vader gedood.
Met m'n moeder hebben ze andere dingen gedaan.
Gedraag je normaal.
Hij komt eraan. - Nog normaler.
Welkom thuis.
Dit is kapitein Drusus, m'n tweede man.
Gegroet. - U ook, prins.
Ik dank m'n leven aan hem. - Dan hebben we iets gemeen.
Ik heb een geschenkje meegebracht.
De beste zijde van heel Egypte.
Ik moest aan jou denken. - Jouw terugkeer is mijn geschenk.
Dus je bent niet getrouwd.
Heb je in het leger niet geleerd subtiel te zijn?
Er dingen vast honderd man naar je hand.
Een paar.
Ze vallen in het niet vergeleken bij jou.
Zo is het. - Je moet gelukkig zijn. Dat verdien je.
Ik weet dat ik eruitzie als een monster. - Helemaal niet.
Dit litteken ken je natuurlijk. Dit heb ik opgelopen in Germanië.
Dat andere kan ik je niet laten zien. Ik was doorboord. Dodelijk, dacht ik.
En terwijl ik daar lag, wilde ik je graag nog één keer zien.
Nog een keer met je praten.
Ik wil je iets laten zien.
Ooit zal ik misschien je broer doden.
Als ik je niet te snel af ben.
Je moeder stoorde ons altijd. Nu jij. - We hebben veel in te halen.
Heel mooi. - Zeg eens eerlijk. Kijk me aan.
Hoeveel man zijn er nodig om jou aan te kleden?
Ik wil het graag weten.
Lijkt hij niet op Zeus?
Hij is twee keer zo snel. Ik wist dat je hem mooi zou vinden.
Heeft me een klein fortuin gekost.
Het is echt een prachtig paard. - Klopt.
Je hebt met je mensen gesproken.
Ik heb met de plaatselijke rabbi's gesproken. De meeste willen vrede.
Wie is er tegen ons?
Wat fanatiekelingen. Van geen belang. - Wie zijn het?
Ze zijn niet belangrijk.
Zeg dan wie het zijn. Hoe heten ze? - Ik ga geen namen noemen.
Dus je doet niets, terwijl je weet wie de schuldigen zijn?
Iedereen is de onderdrukking door Rome zat.
Weet je wel wie er naar deze stad komt? Heb ik dat duidelijk gemaakt?
Dood of vrede. Alle andere manieren heb ik geprobeerd.
Ze bespotten me met de naam van m'n grootvader.
Je klinkt nog als dat weesje dat op onze stoep stond.
Je hebt beloofd om me te helpen.
Ik zou met de mensen praten. Dat heb ik gedaan.
Niet alleen praten, maar overtuigen.
Als je dat niet kunt, moet je ze aanwijzen.
Want er is weinig tijd meer.
Judah, alsjeblieft.
Toe. Je moet me helpen.
Messala, ik laat me niet intimideren.
Judah. Messala. Eten.
Kom, laten we gaan eten.
Opzĳ-
verwelkomt Jeruzalem ons zo?
Tribuun Messala heeft een vlekkeloze ontvangst beloofd.
Ik heb vooraanstaande burgers gesproken.
Uw veiligheid is hun hoogste prioriteit.
Wat is dat?
Blijf hier. - Waarom?
Toe.
Tirzah, wacht op me.
Testudo.
- Beschermen.
Schilden omhoog.
Boogschutters.
Judah.
Weg. Moeder, haal Tirzah daar weg.
Vind de daders en dood ze.
Jij bent verantwoordelijk. Los dit op.
Vlug, Tirzah. Naar binnen.
Vooruit.
Opzĳ-
Doe deze deur open.
Trap die deur in.
Doe de deur open.
Dismas.
Wat heb je gedaan? Snap je wel wat je hebt gedaan?
Breek die deur in.
Wegwezen.
We zijn vrienden van Rome. - Dit huis is soeverein.
Simonides.
Allemaal op de grond.
Doorzoek elke kamer.
Breng ze allemaal hierheen.
Dood ze als ze zich verzetten.
Kom mee. - Laat ze met rust.
Kom mee.
Laat m'n dochter met rust.
Toe, wacht.
Luister.
Neem alle collaborateurs gevangen.
Wie heeft die pijl afgeschoten?
Wie heeft...
Nee, wacht.
Wacht.
Beken je misdaad. - We hebben niets gedaan.
Beken, anders worden ze allemaal beschuldigd.
Waarvan?
Messala, help ons.
Toe, help ons.
De pijl. Wie heeft de pijl afgeschoten?
Wie heeft de pijl afgeschoten?
Niet doen, moeder.
Daar is je vriend.
Toe, help ons. - Dus je herbergt geen zeloten.
Niemand hier heeft iets gedaan. Ik smeek je...
Verdedig dit huis.
Geef het bevel.
Ik heb het gedaan.
Ik heb het gedaan. Ik beken.
Judah, wat doe je?
Toe. Neem mij. M'n familie heeft niks gedaan.
Toe, ik beken.
Hij heeft bekend.
Zeloten zetten geen vrouwen in, Marcus.
Geen problemen, had je beloofd. Werk je samen met de vijand?
Noem je me een verrader? - Wat is het bevel?
Doe het niet, Messala.
Neem ze allemaal mee.
Vooruit.
Sta op. - Staan.
Vlug. De bedienden ook. - Toe, Messala.
Je weet dat we onschuldig zijn.
Vrouwen naar het kruis, mannen naar de galeien.
Ik heb de schuld op me genomen.
Hou op.
Rustig, Judah.
Achteruit.
Achteruit. Ik maak hem af.
Ik maak hem af.
Ik maak hem af, zei ik. - Dat zal ze niet redden.
Waar hebben ze ze heen gebracht?
Waar? - Ze zijn weg.
Daar kunnen we niks meer aan doen.
Achteruit.
Ze vermoorden ze.
Toe, ik smeek het je. - Ik heb jou gesmeekt.
Ik heb je gevraagd me te helpen. Jij verkoos de verraders boven mij.
En ze hebben je verraden.
Rome wil bloed zien. - Ik zou jou dit nooit aandoen.
Je hebt ze allebei vermoord.
Het is jouw schuld wat er nu gebeurt.
Doorlopen.
Achteruit.
Esther.
Waar loop je heen?
Stop.
Ga staan. - Heb genade.
Ga staan.
Ga staan, zei ik.
Weg. - Hij moet wat drinken.
Toe. - Geen water voor hem.
Drink.
Jij zou hetzelfde doen.
Sta op, Judah.
Vooruit.
Waar brengen jullie ze heen? - De haven van Tyrus.
Naar de galeien? Dat mag niet. - M'n familie.
HAVEN VAN TYRUS
Vooruit.
Nummer 61.
Ga zitten.
Stuurboord klaar.
Boeg, wachten.
Pak vast.
Dit is een vergissing.
M'n familie is onschuldig. - Die zie je niet weer.
Niet in dit leven.
Trommel. En roeien.
Wakker worden.
VIJF JAAR LATER
Geef jezelf over aan de trommel.
Waarom gaan we zo langzaam?
We verliezen deze slag niet al voordat we beginnen.
Ladder neer.
Klaarmaken voor het gevecht.
Volle kracht. volhouden.
Riemen omhoog.
Waarom gaan we zo langzaam?
We moeten ze wakker schudden.
Vervang hem.
Nee, alstublieft. Het gaat prima. - Staan.
Het gaat prima.
Weg.
Je bent klaar.
Weg. - Ik kan roeien. Ik ben sterk.
Geef hier.
Niet doen. - Breng hem weg.
Bemoei je er niet mee. Zorg dat je overleeft.
Vergeet ze. Want 'jij' bestaat niet meer.
Dit schip is je lichaam.
Die trommel is je hartslag.
En je god is de glorie van Rome.
Als dit schip ten onder gaat...
...ga ook jij ten onder.
Kettingen.
Hijs de drietand.
Klaar voor de slag.
Kettingen.
Katapulten klaar. Vuur klaar. Open de olievaten.
We moeten iets doen. - Inderdaad.
Als ze voorbijkomen, buig je je hoofd. Vang hun klappen op.
Je kunt ze niet verslaan.
Je kunt ze alleen overleven.
We rammen ze hard.
En daarna met alle kracht achteruit.
Riemen.
Breng ze tot zinken. Geen Griek komt aan boord van mijn schip.
Begrepen?
Trommel.
Allemaal tegelijk...
...en roeien.
Katapulten. - Katapulten klaar.
Vuurballen.
We maken van deze dag een glorieuze dag...
...voor Rome.
IONISCHE ZEE
Volle snelheid.
We komen in de buurt.
29.
28.
27.
De pek is klaar.
Ramsnelheid.
Schip aan stuurboord heeft averij.
13.
12.
Elf. Tien.
Haal de riemen binnen.
Zetje schrap voor de klap.
Trommel. Terug naar je plek.
Achteruit.
En roeien.
Grieken aan boord. - Achteruit.
Achteruit.
Achteruit, op mijn ritme.
Help me. - Sterf.
Handen op de riem.
Pijlen.
Blijf roeien als je leven je lief is.
Blijf roeien.
Achteruit.
Geef me m'n trommel.
Blijven roeien als je wilt blijven leven.
Opzĳ-
Alle Romeinen gaan eraan. Deze zee is nu Grieks.
Achteruit.
We moeten in beweging blijven.
Luister, allemaal. We moeten in beweging blijven.
Als we stilliggen, gaan we eraan. Handen aan de riemen.
Handen aan de riemen. Ik geef het aan.
En roeien.
En...
...roeien.
Samen...
En roeien.
Roeien.
Stormram aan stuurboord.
Messala.
Een bericht van de lonische Zee: de Astroea is verloren gegaan.
Griekse rebellen hebben onze schepen overvallen.
Overlevenden? - De derde vloot is verloren gegaan.
Allen zijn gesneuveld. De keizer eist dat we terugslaan.
Hoelang ben je galeislaaf geweest?
Je weet nooit.
Gevaarlijk gebied. Piraten en plunderaars.
En wat bent u? - Degene die niet geketend is.
Je spoelt aan, geketend, je rug vol littekens.
Je was galeislaaf. Hoelang?
Vijf jaar.
Waar werd je van beschuldigd?
Ik heb niks gedaan. - Ik beschuldig je niet.
Ik vroeg waarvan je werd beschuldigd.
Rebellie. - Dat is een ernstige beschuldiging.
Ik moet je uitleveren aan de Romeinen.
Je bent een ontsnapte gevangene.
Anders zou m'n kamp gevaar lopen.
Ze vermoorden me.
Vast en zeker.
We dragen hem over bij de militaire post voor we naar Jeruzalem gaan.
Jeruzalem. Daar kom ik vandaan.
Daar heb ik familie. - Jouw privézaken gaan me niet aan.
Doet u aan wagenrennen?
Dat is iets voor jongemannen.
Oude mannen wedden op jongemannen die aan wagenrennen doen.
Hoe gaat u racen met maar drie paarden?
Aliyah is ziek, maar dat is mijn dilemma. - Nee. Ze gaat dood.
Ik kan haar helpen.
Ik heb verstand van paarden.
Ik heb het eerder gezien. Het heet droes.
Het wordt behandeld met houtskool.
Ik kan haar helpen.
Het enige wat ik vraag, is dat u me meeneemt.
Laat me m'n familie vinden.
Of laat me uitzoeken wat er met ze is gebeurd.
Hoe heet je?
Judah.
Judah Ben-Hur.
Dit is de afspraak, Judah Ben-Hur:
Je dankt je leven aan mij.
Ik verwacht compensatie.
Laat hem vrij.
Dood de melaatse.
Niet doen.
Deze man is uw naaste.
De Thora zegt... - Wacht.
...dat we onze naaste moeten liefhebben.
Wacht, stop.
Stop.
Haat, boosheid, angst.
Daarmee worden jullie tegen elkaar opgezet.
Als je de last van de haat van je afzet...
...Kom je erachter dat er liefde in ons hart huist.
Zie je wat er hier gebeurt?
Let op m'n woorden, Messala. Dit is het gif.
Die man biedt het volk iets meer en kalmeert ze met mededogen.
Die Jezus van Nazareth is gevaarlijker dan alle zeloten bij elkaar.
Wakker worden.
Ga staan. Kom. Staan.
Staan. Goed zo.
Ilderim.
Goed zo.
Alsjeblieft.
Braaf.
Ze ziet er goed uit.
Nog niet.
Maar ze eet de houtskool.
Mooi zo.
Aliyah.
Ik had ook zo'n paard.
O ja?
Dus je weet iets van paarden.
Dank je, Judah Ben-Hur.
Aliyah zou hier moeten staan.
Kadeem?
Bemoei je er niet mee.
Als je ze laat galopperen...
Judah.
Dan slaan ze op hol.
De paarden. Grijp de paarden.
Hou de paarden tegen.
llderim, voorzichtig. Opzij.
Kadeem.
Aliyah.
Hou haar tegen.
Aliyah. - Niet doen, Judah.
Nee, Judah.
Hou je vast.
Neem de teugels.
Is ze gewond?
Alles goed.
Prima. - Rustig.
Rustig. - Hoe wist je dat?
Aliyah moest aan de binnenkant staan, zei ik.
Ze heeft al een tĳd niet geracet. Ze kon het niet bijhouden.
Ze verstoorde de anderen.
Hoe is het met hem?
Niet goed.
Waarom ben je niet meteen geëxecuteerd?
Ik ben van goede komaf.
Een rijke Jood, veroordeeld tot 'n langzame dood.
In Rome waren er veel die dat heel vermakelijk vonden.
De Romeinen zijn verdorven.
Mensen verhongeren, het volk wordt onderworpen...
...en de keizer antwoordt met minder brood en meer renbanen.
Maar ik mag niet klagen. Ik verdien goed aan hun onmatigheid.
Ga je daarom naar Jeruzalem?
Daar kunnen we meedoen met de wagenrennen.
De prefect heeft een geweldige renbaan laten bouwen...
...voor zichzelf en z'n kampioen Messala.
Messala Severus?
Hopelijk houdt dit je warm. Liefs aan je gezin.
Esther.
Leuk je te zien, Simon. God zegene je.
Wat is er, Esther?
M'n man.
Ik heb je gemist.
Ik heb je zo gemist.
O, Judah.
Ik had niet moeten vluchten. - Dan hadden ze jou ook vermoord.
Dan was ik gestorven met m'n familie.
Dat is beter dan alleen met m'n schuldgevoel.
Ik heb m'n leven op andere manieren ingevuld.
Door anderen te dienen?
Ik heb mensen gevonden om voor te zorgen. Die om mij geven.
En ik geef de boodschap door.
Het woord van Jezus.
Die timmerman die mededogen toonde toen niemand dat deed.
Vaak heb ik hem goede daden zien doen. Veel vaker dan anderen.
Vijf jaar lang heb ik me elke dag dezelfde vragen gesteld:
Wat is er met je gebeurd?
Wat is er met m'n moeder en zuster gebeurd?
Zijn ze gekruisigd?
Waar zijn ze begraven?
Dat weet ik niet.
Er moet iemand zijn die het weet.
Messala. - Hij is nu de trots van Romeins Judea.
Hij is de commandant van het garnizoen en doet aan wagenrennen.
Je komt niet bij hem in de buurt.
Je mag hem niet benaderen.
Sta op.
Je kunt niet in Jeruzalem blijven. - Ik verblijf buiten de Tuinpoort.
Ik vind een manier zodat we samen kunnen zijn.
Wacht tot je van me hoort.
Judah?
Dus...
...charlatans, predikers...
...heilige mannen.
We werken samen met de bevolking. We zullen mensen arresteren.
Wie de boodschap niet begrijpt, krijgt wat hij verdient.
Wat is dit?
Een geschenk en een uitnodiging voor een ontmoeting.
Waar? - Dat wist u wel, zei hij.
Wees niet bang voor de zeloten.
Ze vechten, verstoren de orde...
Zoveel ben ik toch niet veranderd?
Wat wil je?
Waar zijn m'n moeder en zuster? - Die zijn dood.
Was het een vlugge dood?
Waar zijn ze begraven?
Je dwong me, Judah.
Je koos voor de zeloten. Je trots...
Vlug.
Omsingel het huis.
Lafaard.
Esther.
Geloof heeft je bij me teruggebracht.
Hetzelfde geloof dat je in leven heeft gehouden.
Het was niet het geloof.
Het geloof was niet sterk genoeg. Het was haat.
Ik werd haat.
Dat hield me op de been.
Laat Messala gaan.
Zie je niet dat we een tweede kans hebben gekregen?
Als je die benut om te haten, dan blijf je een slaaf.
Wat heb ik verder nog?
Mij-
Je hebt mij.
Messala lag op de grond.
Er was minstens één man. Hij ontsnapte via dit balkon.
Waren het zeloten? - Dat weet ik niet, prefect.
In het huis van Hur.
Je was in uniform.
Een aanval op jou is een aanval op Rome.
We moeten een voorbeeld zetten.
Wat is de waarde van een Jood ten opzichte van een Romein?
Tien tegen een.
Twintig, zou ik zeggen.
Haal twintig Joden van de straat.
Executeer ze in naam van de keizer.
En laat het volk weten, Messala...
...dat de tijd van vergevingsgezindheid achter ze ligt.
10, 11, 12...
Ik heb er twee.
We hebben er 19. Laat er eentje gaan.
Heb je de twintig gezien die ze hebben gekruisigd?
Welke 20?
Volgens geruchten is een Romein aangevallen in het huis van Hur.
Dat was jij.
Die doden zijn de schuld van Rome. - Jij wilde Messala doden.
Blijf uit z'n buurt, had ik gezegd.
Wat hij ons heeft aangedaan, kan ik niet onbestraft laten.
Ik zag hoe m'n vader werd gedood. Ik ken het gevoel dat je je wilt wreken.
Ze verdienen gerechtigheid voor wat ze is aangedaan.
Er is hier niets meer voor je. Niets.
Ken de wereld waarin je leeft.
Dat is de wereld van Rome.
Hun wetten.
Hun macht.
Op straat kun je ze niet bevechten.
Maar er is een andere manier:
De renbaan.
Op de renbaan...
...is er geen wet.
Er is geen goed...
...en geen kwaad.
Wat daar gebeurt, is sport. Geen wraak.
Doe wat je wilt. Geef ze een show, de mensen moedigen je aan.
Wat vreselijk als hebzucht je enige drijfveer is.
Je voert m'n paarden. Denk niet dat je me kent.
Na vijf jaar op een slavenschip ken ik iemands motieven.
5 jaar pijn na 20 jaar privileges...
...en nu denk je dat je iets weet over lijden.
Jouw situatie is niet uniek, Judah.
En jij ook niet.
M'n zoon streed voor vrijheid. Hij werd als rebel aangemerkt.
Hij werd door de straten gesleept, met doorgesneden keel.
Ook ik heb de Romeinen dood gewenst.
Maar alle Romeinen gaan niet dood.
Dat kan niet.
Je kunt ze niet snel genoeg doden.
Als Messala de trots van Rome is...
...neem ze dan hun trots af.
Versla hem op de renbaan. Die vernedering begrijpen ze.
Ik werd beschuldigd.
Ik zou dood moeten zijn. Ze laten me niet toe.
Het zijn Romeinen, Judah.
Voor de juiste prijs staan ze alles toe.
Gegroet, en proficiat met de opening van uw spelen, prefect.
Dit is een privébijeenkomst. Ga weg.
Ik ben hier niet om problemen te maken, maar vanwege m'n liefde voor de sport.
Waar kan ik een weddenschap afsluiten?
Wat is de inzet? - Mijn strijdwagen.
De inschrijving is allang gesloten.
3000 goudstukken.
Is dat genoeg om het te heroverwegen?
Als het niet genoeg is, wat zegt u dan hiervan:
Ik betaal 3 tegen 1 op alle weddenschappen.
M'n boek is open.
Heel royaal, tegen een sterk veld.
Ik wed niet tegen het veld.
Ik wed dat mijn menner wint van Messala.
Zo'n weddenschap is niet gebruikelijk.
En het is niet gepast. - Voor wie niet?
Al die burgers die winnen als u mijn man verslaat?
U verslaat hem toch? Het is maar een Jood.
Sorry, dat had ik niet gezegd.
Maar u hebt een heel volk verslagen. Dan is het verslaan van één man...
...niet moeilijk.
U begeeft zich op gevaarlijk terrein. - Mijn geld tegen uw trots.
Lijkt me eerlijk.
Is 3 tegen 1 niet genoeg? Wat dacht u van 6 tegen 1?
Met de afspraak dat als mijn menner als eerste over de finish gaat...
...alle vorderingen tegen hem nietig zijn.
Alle vorderingen.
Goed.
Ik laat dit hier achter tot er een winnaar is.
Afrikaan. Wat is de naam van de menner?
U kent z'n naam.
Judah. Geef ze niet zoveel teugel.
Vooruit.
Naar voren.
Goed. Houden zo.
Goed. En het wordt nog beter. - Ik zag niks.
Kijk goed uit voor trucs op de renbaan. Twee wagens maken ruimte...
...en ze verpletteren je van beide kanten. 'De poort' wordt dat genoemd.
Het gaat me om Messala.
Denk je dat ze het je op een presenteerblaadje aanbieden?
Wagenrennen is een bloedige sport, maar het is sport.
Met een strategie die je moet kennen.
Goed?
Esther.
Ik moet je iets vragen. - Er is niets te bespreken.
Ik ga tegen Messala racen.
Dat is de enige manier om dit op te lossen.
Toe.
Je hebt altijd om m'n familie gegeven.
Als je hun graven ooit vindt...
...begraaf ons dan bij elkaar. Leg ons te ruste.
Je mag de hoop niet opgeven. Geloof in een beter leven.
Die is er niet.
Messala rijdt als de duivel.
Hij doet wat hij moet doen om te winnen.
Als je de bocht omgaat, rĳd je even op één wiel...
...dus je moet leren schuin te rijden. De balans, daar gaat het om.
Het is een gevaarlijke manoeuvre...
...maar met moed en oefening krijg je het onder de knie.
Dit is de spina.
Hier sta ik. En ik probeer je te leiden.
Probeer niet meteen de leiding te nemen.
Blijf achter. Laat de anderen om hun positie vechten.
De beste strategie... - Hoe kom ik dan bij hem?
De race brengt je naar hem.
Met elke opeenvolgende ronde...
...zijn er minder strijdwagens.
Daarom is het belangrijk dat je achterin blijft.
En onthoud, Judah: wie als eerste finisht...
...sterft als laatste.
Messala.
Ze wil wat van je.
Kalm.
Je mag niet tegen hem racen.
Het is niet tegen te houden. - Bedenk dat Judah je broer is.
De Hurs zijn jouw familie. - M'n verleden is vergeten.
Elk van ons heeft een keuze.
Jij en Judah kunnen dit oplossen.
Hoe?
Diskwalificeer hem...
...of diskwalificeer jezelf.
En als lafaard gezien te worden? Ik sterf liever.
Ja. Een van jullie zal sterven.
Dit levert geen winnaar op.
Dus je vraagt of ik me in het openbaar wil vernederen.
Nee, Messala.
Ik waarschuw je voor de hel die zal losbarsten.
God vergeeft, maar Hij straft ook.
We hebben verschillende goden.
Marcus.
Ze vraagt te veel.
Judah.
Sta op.
Herken je hem?
Dan is hij een dief. Geef hem een dievenbeloning.
Nee, Judah Ben-Hur.
Je herinnert je me niet meer. Ik herinner me jou wel.
Een man die je een mes op je keel zet, vergeet je niet.
Ik maak hem af.
Drusus. Wat is er met je gebeurd? - Ik weet waar je familie is.
M'n familie is dood. - Niet waar.
Hij liegt. Rome executeert z'n gevangenen.
Pilatus gaf het bevel om je familie te kruisigen, maar ik kon het voorkomen.
Ik heb ze naar de grotten bij Timnath-Serah gestuurd.
Als je me betaalt...
...breng ik je naar je familie.
Ik moet met hem meegaan.
Geef me toestemming. Als er een kans is dat ze nog leven...
Ze leven nog.
Zet hem neer.
Haal een paard voor hem.
Ik kom terug, dat zweer ik.
Neem dit. - Waarom?
Hij is een Romein. Dat is reden genoeg.
Waarom heb je ze gered?
Ik deed het voor Messala. Hij hield van je zuster.
Ik wilde hem behoeden voor z'n eigen fout.
Wacht, alstublieft.
Moeder?
Je leeft nog.
Moeder, ik ben het. Judah.
Judah.
Judah?
Ik ben het, Judah.
Je zoon.
Ik mis m'n jongen.
Moeder, hier ben ik.
Hij speelt buiten in de zon.
Nee. Ik ben Judah.
Je kunt ons niet helpen.
Tirzah, wat is er gebeurd? - Vergeet ons, als je van ons houdt.
Wat is er gebeurd? - Jij bent m'n zoon niet.
We zijn melaatsen. - We zijn onrein.
We zijn melaatsen.
Haal hem hier meteen weg.
Ga weg.
Gesius, ze zijn stervende.
Ze zijn melaats.
Ik heb gedaan wat ik kon. - Ik kom terug voor ze.
Ze zouden gestenigd worden.
Ik kom jullie halen.
Ik heb het geprobeerd. Ik heb ze gered. - Je hebt ze niet gered.
Hun leven is nu erger dan de dood.
Een leven erger dan de dood.
Hij zal boeten voor wat hij ons heeft aangedaan.
Inwoners van Jeruzalem.
Vrienden van Rome.
Een eerbetoon aan de gaven van een man.
Idioot. Haal het meteen.
De mannen die hier vandaag bijeen zijn...
...zijn afkomstig uit Perzië...
...Griekenland...
...Arabië...
...Syrië...
...Ethiopië...
...Egypte...
.„Judea„.
...en het onverslagen Rome.
Goed zo.
We brengen hulde aan de keizer...
...en danken hem voor z'n deugden en z'n genade.
In deze renbaan waaraan tien jaar is gebouwd...
...hebt u het genoegen...
...voor het eerst in de geschiedenis van Judea...
Klaar? - Kijk niet zo bezorgd.
Een wijze, oude man zei ooit tegen me:
Wie als eerste finisht, sterft als laatste.
Goed advies.
Ze zullen racen voor de roem.
Ze zullen strijden om de eer.
Ze zullen voor u sterven.
Je had weg moeten blijven.
Je had me moeten doden.
Dat ga ik doen.
Judah. Niet te snel. Laat je terugzakken.
Wat gebeurt er?
Geniet van deze ronde.
In de volgende ga je eraan.
Naar achteren.
M'n helm.
Langzamer.
De 'poort', Judah.
Goeie beweging, Judah.
Nog een truc voor je.
Haal hem weg.
Vlug, op de brancard.
Opschieten.
Achteruit.
Schiet op. Ga opzij. - Achteruit.
Laat ons erin. - Ga weg.
Snel.
Ik maak je af.
Je bent toch Romein?
Kom op, Messala.
Paarden.
Vooruit, Aliyah.
Vooruit.
De tweede plaats is ook heel mooi. - We komen eraan.
Geniet je ervan, broeder?
Messala.
En roeien.
Vooruit.
Trek de teugels strak.
Kom op, Judah.
Maak hem af.
Messala, maak hem af.
Proficiat, Afrikaan.
Neem je winst. - Gecondoleerd met uw verlies.
Verlies?
Kijk naar ze.
Ze willen bloed.
Het zijn nu allemaal Romeinen.
Judah?
Wat is er?
Je zou feest moeten vieren.
Weet je wel wat ons wacht?
Het fortuin dat we kunnen verdienen in Rome?
Ronddwalen in de woestijn, met niets, voor niets.
Wat is dat voor leven?
Het is iets anders dan eenzaamheid. Het is het enige leven dat ik ken.
Vind je eigen leven.
Petrus.
Jezus.
Soldaten.
Jezus van Nazareth. In naam van de keizer: je bent aangehouden.
Petrus. Verzetje niet. Niemand van jullie.
Wie leeft bij het zwaard, zal sterven bij het zwaard.
Jezus.
Lieve God, help ons. Hij is onze Verlosser. Laat hem gaan.
Help, alsjeblieft.
Esther.
Achteruit.
Bedrieger
Doorlopen.
Geen water voor hem.
Drink, alsjeblieft.
Geen water voor hem.
Nee, Judah.
M'n leven geef ik uit vrije wil.
Vader...
...vergeef ze...
...want ze weten niet wat ze doen.
We zijn genezen.
Hoe is dit mogelijk?
Ik neem ze mee.
Kom. Jullie zijn vrij.
Ik ben hem kwijtgeraakt. Ik ben m'n broer kwijt.
Je moet geloven.
Ik zie je.
Blijf daar niet staan. Kom dichterbij.
Kijk wat je me hebt aangedaan.
Zo makkelijk ben je niet van me af.
Zo lang ik leef, klauw ik naar je.
En als ik doodga, trek ik je naast me onder de grond.
Met m'n laatste energie verstik ik je.
Zodra ik weer gezond ben, maak ik je af.
Geen moorden meer. - Jij hebt me dit aangedaan.
Geen doden meer. - Dit is jouw werk.
Weet je nog toen we jong waren?
Toen ik gewond was en jij me droeg, met al je kracht, zolang je kon.
Ik kan niet meer vechten. Ik kan niet meer haten.
Ik kan je alleen nog dragen.
Judah, vergeef me.
Nee, vergeef mij.
Vergeef me.
Er vonden veel wonderen plaats die dag...
...en in de dagen daarop.
Met het verstrijken van de tijd brachten vergeving en begrip...
...de familie weer bij elkaar.
Als hoop en belofte voor de toekomst.
De goede strijd is gestreden...
...de wedloop volbracht...
...het geloof behouden.
Niet omkijken, Judah.
Je leven ligt voor je.
Ben je zover, broeder?
Dutch